Vol.26, Special Issue B, 2026, str. S27–S32
https://doi.org/10.69644/ivk-2026-siB-0027 

U ovom radu istražujemo prostiranje torzionih talasa kroz dvoslojnu nehomogenu elastičnu sredinu, sa promenljivim parametrima krutosti i gustine sa dubinom, Urađena je studija slučaja za ovaj nehomogeni sloj. U prvom slučaju, promena parametara je definisana po modelu stepenog zakona, dok se u drugom slučaju promena definiše zakonima stepenog polinoma i eksponencijalnog člana. U donjem poluprostoru se promene modeliraju upotrebom rezultata množenja eksponencijalne funkcije linearnom funkcijom. Matematički model se formuliše na osnovu teorije elastičnosti prostiranja talasa. Uvodi se postupak za razdvajanje promenljivih u oba sloja radi dobijanja polja pomeranja. Primenom unutrašnjih graničnih uslova dobija se izraz zatvorenog tipa s obzirom na jednačinu frekvencije. U radu se otkriva značajan uticaj profila gustine i krutosti na faznu brzinu torzionih talasa, koja je vezana sa obrtnim momentom. Date su grafičke ilustracije za opisivanje i proveru posmatranja dobijenih izrazom za disperziju. Rad može poslužiti u geofizičkim istraživanjima, interpretacijama seizmičkih pojava, i u razumevanju prostiranja talasa u složenim površinskim strukturama.

Analiza pokazuje da prisustvo nehomogenosti sredine u velikoj meri utiče na ponašanje prostiranja torzionih talasa. Primećuje se da promene u elastičnim parametrima i u raspodeli gustine imaju vidljivog uticaja na faznu brzinu. Jednačina disperzije kojom se opisuje prostiranje torzionih talasa je izvedena u kompaktnom obliku, i to procenom determinante matrice koeficijenata. Dobijeni rezultati pružaju teoretski okvir za razumevanje prostiranja torzionih talasa u slojevitoj heterogenoj geološkoj strukturi.

Ključne reči: • nehomogenost • poluprostor • torzioni talas • fazna brzina • jednačina disperzije